2025-2026-cı tədris ili üzrə məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə elektron qəbul prosesi davam edir. Hər il minlərlə valideynin üzləşdiyi əsas problemlərdən biri olan bağçalarda yer çatışmazlığı bu il də gündəmdədir.
Bu ilin əsas yeniliklərindən biri valideyn-dövlət-özəl əməkdaşlığına əsaslanan yeni maliyyələşmə modelinin tətbiq edilməsidir. Yeni mexanizmə əsasən, övladını özəl məktəbəqədər təhsil müəssisəsinə yerləşdirən valideynlərin aylıq ödənişlərinin müəyyən hissəsi dövlət tərəfindən qarşılanacaq. Məqsəd daha çox uşağın məktəbəqədər təhsilə cəlb edilməsi və valideynlərin seçim imkanlarının genişləndirilməsidir.
Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin məlumatına görə, 2025-2026-cı tədris ili üçün ümumi tutumu 1 384 yer olan 13 yeni məktəbəqədər təhsil müəssisəsi istifadəyə verilib. Ümumilikdə isə 1 671 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi üzrə 6 605 qrupun fəaliyyət göstərməsi planlaşdırılır.
Bununla belə, Bakı və Abşeron kimi əhalinin sıx məskunlaşdığı ərazilərdə bağçalara qəbul zamanı ciddi sıxlıq müşahidə olunur. Ekspertlərin fikrincə, yeni yaşayış massivlərində bağça infrastrukturunun kifayət qədər inkişaf etməməsi yer çatışmazlığını daha da artırır.
Təhsil eksperti İlqar Orucov bildirib ki, elektron qəbul sistemi şəffaflığı artırsa da, mövcud infrastruktur tələbatı tam qarşılamır. Onun sözlərinə görə, bəzi bağçalarda yerlər bir neçə dəqiqə ərzində dolur və bu da valideynlərin narazılığına səbəb olur.
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin dosenti Xalidə Həmidova isə qeyd edib ki, dövlət bağçaları məktəbəqədər yaşlı uşaqların yalnız təxminən 16 faizini qəbul etmək imkanına malikdir. Onun sözlərinə görə, məktəbəhazırlıq qrupları və digər alternativ modellər hesabına ümumi əhatə səviyyəsi 36 faizə çatır.
Ekspertlər hesab edirlər ki, özəl bağçalarda aylıq ödənişlərin yüksək olması da dövlət bağçalarına tələbatı artıran əsas səbəblərdəndir. Hazırda Bakıda özəl uşaq bağçalarında aylıq ödənişlər əsasən 350-400 manatdan başlayır, bəzi premium müəssisələrdə isə bu rəqəm 1 000 manatı keçir.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bağçalarda yer probleminin həlli üçün yeni məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin tikintisinin sürətləndirilməsi, alternativ təhsil modellərinin genişləndirilməsi və özəl sektorla əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsi vacibdir.
