Müasir dövrdə təhsilin qarşısında dayanan əsas vəzifələrdən biri yalnız nəzəri biliklərin ötürülməsi deyil, gənclərin gələcək əmək fəaliyyətinə hərtərəfli hazırlanması, onların peşə bacarıqlarının formalaşdırılması və dəyişən əmək bazarının tələblərinə cavab verə biləcək mütəxəssis kimi yetişdirilməsidir. Bu baxımdan peşə təhsili müəssisələrinin üzərinə düşən məsuliyyət xüsusilə böyükdür. Çünki peşə təhsili gəncin seçdiyi ixtisası yalnız öyrənməsi deyil, həmin ixtisas üzrə real həyat və əmək mühitinə hazırlanması deməkdir.
Sənaye və Yüksək Texnologiyalar üzrə Sumqayıt Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinin fəaliyyəti ilə bağlı valideynlərin fikirləri də məhz bu məqam üzərində cəmlənir. Valideynlərin qənaətinə görə, övladlarının təhsil aldığı müəssisədə tədris prosesinə məsuliyyətli münasibət, tələbələrə diqqət və onların gələcək peşə fəaliyyətinə hazırlanmasına göstərilən yanaşma xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Valideynlərin müşahidələri göstərir ki, təhsil müəssisəsində gənclərin yalnız dərs prosesinə cəlb olunması deyil, onların bir mütəxəssis kimi formalaşması məsələsinə də diqqət yetirilir. Bu yanaşma olduqca vacibdir. Çünki müasir əmək bazarında yalnız diplomun mövcudluğu kifayət etmir. İşəgötürən üçün əsas meyarlardan biri şəxsin öz ixtisasını nə dərəcədə mənimsəməsi, praktiki bacarıqlarının səviyyəsi, məsuliyyət hissi, əmək intizamı və yeni texnologiyalara uyğunlaşmaq qabiliyyətidir.
Məhz bu baxımdan Səyyar Abdullayevin rəhbərlik etdiyi təhsil müəssisəsində idarəçilik yanaşması valideynlərin diqqətindən kənarda qalmır. Valideynlərin sözlərinə görə, rəhbərin tələbələrin təhsil prosesinə münasibəti, onların problemlərinə diqqət yetirməsi və təhsil mühitinin sağlam təşkilinə önəm verməsi müəssisənin ümumi fəaliyyətində özünü göstərən mühüm amillərdəndir.
Valideynlər üçün rəhbərliyin məsuliyyətli və diqqətli olması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki hər bir valideyn övladını təhsil müəssisəsinə etibar edərkən yalnız onun dərs almasını deyil, həm də düzgün münasibət, sağlam mənəvi mühit və inkişaf üçün əlverişli şərait görmək istəyir. Bu baxımdan rəhbərliyin tələbələrlə bağlı məsələlərə diqqətli yanaşması, onların təhsil və peşə hazırlığının ardıcıl şəkildə təşkilinə önəm verməsi valideynlər tərəfindən müsbət qarşılanır.
Peşə təhsilinin əhəmiyyəti xüsusilə sənaye və texnologiyaların sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə daha aydın görünür. Hazırda texniki və istehsalat istiqamətləri üzrə hazırlıqlı kadrlara ehtiyac artır. Bu baxımdan peşə təhsil müəssisələrinin üzərinə yalnız təhsil vermək deyil, həm də əmək bazarının real tələblərinə cavab verən kadr hazırlamaq kimi mühüm vəzifə düşür.
Burada əsas məsələ peşə təhsilinin cəmiyyətin sosial-iqtisadi inkişafı ilə əlaqələndirilməsidir. Çünki savadlı və peşəkar kadr hazırlığı birbaşa olaraq ölkənin istehsal potensialına, xidmət sektorunun keyfiyyətinə və əmək bazarının dayanıqlılığına təsir göstərir. Peşə məktəbində qazandırılan hər bir bacarıq əslində gəncin gələcək müstəqil həyatına qoyulan sərmayədir.
Köhnə bina, yüksək tədris səviyyəsi
Təhsil müəssisəsinin fəaliyyətini qiymətləndirərkən yalnız binanın fiziki görünüşünə deyil, həmin binanın daxilində formalaşdırılan təhsil mühitinə və tədrisin keyfiyyətinə diqqət yetirmək daha doğru yanaşmadır.
Qanun TV.az saytının rəhbəri Bəxtiyar Vəliyev də Sənaye və Yüksək Texnologiyalar üzrə Sumqayıt Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzində olub və yerində müşahidələr aparıb. Səfər zamanı müəssisə rəhbəri ilə görüşmək mümkün olmasa da, tədris prosesinin gedişi, müəllimlərin fəaliyyəti və ümumi təhsil mühiti ilə bağlı müəyyən müşahidələr aparılıb.
Müşahidələr və valideynlərin səsləndirdiyi fikirlər əsasında qeyd etmək mümkündür ki, təhsil müəssisəsində tələbələrin davamiyyətinə ciddi diqqət yetirilir. Valideynlərin sözlərinə görə, dərslərdə davamiyyət gündəlik olaraq yüksək səviyyədə olur. Bu isə öz növbəsində tələbələrin tədris prosesinə məsuliyyətli münasibətinin və təhsil mühitində intizamın formalaşmasının göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Digər diqqətçəkən məqam müəllim heyətinin peşəkarlığıdır. Valideynlərin fikrincə, müəllimlər öz ixtisaslarını yaxşı bilən, tələbələrlə işləməyi bacaran və dərs prosesinə ciddi yanaşan mütəxəssislərdir. Dərslərin müəyyən edilmiş proqram əsasında, sistemli və ardıcıl şəkildə keçirilməsi də tədrisin keyfiyyətinə müsbət təsir göstərən amillərdəndir.
Qanun TV.az rəhbərinin müşahidələri zamanı da müəllimlərin dərs prosesinə münasibəti, səliqəsi və peşəkar görünüşü diqqət çəkib. Müəllimlərin geyimlərinin səliqəli olması və təhsil sahəsində tətbiq edilən yeni geyim tələblərinə uyğunluq təhsil müəssisəsində ümumi nizam-intizam və peşə mədəniyyətinin elementlərindən biri kimi nəzərə çarpıb.
Əslində, müəllimin peşəkarlığı yalnız onun dərsi izah etməsi ilə ölçülmür. Müəllimin tələbə qarşısında davranışı, nitqi, xarici görünüşü, məsuliyyəti və tədris prosesinə münasibəti də pedaqoji mədəniyyətin ayrılmaz hissəsidir. Bu baxımdan müəllimlərin həm tədris, həm də ümumi peşə davranışı ilə bağlı müsbət müşahidələrin olması diqqətəlayiqdir.
Mərkəzin binasının müasir təhsil müəssisələri ilə müqayisədə köhnə olması isə tədrisin keyfiyyətinə dair ümumi mənzərəni müəyyənləşdirməməlidir. Əksinə, mövcud şərait daxilində yüksək səviyyəli dərs prosesinin təşkil edilməsi müəllim heyətinin və təhsil kollektivinin işə münasibətini daha aydın göstərir.
Təhsilin keyfiyyətini yalnız binanın yeni və ya köhnə olması ilə ölçmək düzgün olmazdı. Təhsil prosesinin əsas mahiyyəti müəllim–tələbə münasibətində, biliklərin mənimsədilməsi səviyyəsində, davamiyyətdə, intizamda, praktiki bacarıqların formalaşdırılmasında və təhsilalanın gələcəyə hazırlanmasında özünü göstərir.
Bu baxımdan mərkəzdə müşahidə olunan mənzərə diqqət çəkir: fiziki baxımdan köhnə binada fəaliyyət göstərən təhsil müəssisəsində dərslərin yüksək səviyyədə təşkil olunması, müəllimlərin öz vəzifələrinə məsuliyyətlə yanaşması və tələbələrin tədris prosesində fəal iştirakı təhsilin keyfiyyətinin yalnız maddi infrastrukturdan asılı olmadığını göstərən mühüm nümunələrdən biridir.
Valideynlərin fikirləri də bu müşahidələri tamamlayır. Onlar üçün əsas göstərici övladlarının dərsdən nə öyrənməsi, müəllimlərin onlara necə yanaşması, davamiyyətin hansı səviyyədə olması və təhsil müəssisəsində nizam-intizamın qorunmasıdır. Bu meyarlar üzrə müsbət münasibətin formalaşması isə valideynlərin təhsil müəssisəsinə etimadını artıran əsas amillərdən biridir.
Bu gün peşə təhsilinin qarşısında duran ən mühüm məsələlərdən biri gənclərə yalnız ixtisas öyrətmək deyil, onları əmək həyatına hazırlamaqdır. Bu hazırlıq isə savadlı müəllim, məsuliyyətli rəhbərlik, nizam-intizamlı təhsil mühiti və tələbəyə göstərilən davamlı diqqətin vəhdəti ilə mümkündür.
Sənaye və Yüksək Texnologiyalar üzrə Sumqayıt Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzi ilə bağlı valideynlərin fikirləri və Qanun TV.az tərəfindən aparılan müşahidələr də göstərir ki, təhsil müəssisəsinin fəaliyyətinə qiymət verərkən əsas meyar məhz tədrisin keyfiyyəti və təhsil mühitinin real vəziyyəti olmalıdır.
Valideynlərin yüksək qiymətləndirdiyi davamiyyət, müəllimlərin peşəkarlığı, dərslərin proqram əsasında keçirilməsi, müəllimlərin səliqəli və peşəkar görünüşü, eləcə də mövcud binanın imkanları daxilində yüksək səviyyəli tədrisin təşkil olunması mərkəzin fəaliyyətində diqqət çəkən məqamlar kimi dəyərləndirilir.
Təhsildə nəticə bir gündə formalaşmır. Bunun arxasında ardıcıl əmək, düzgün idarəçilik, peşəkar müəllim heyəti, tələbələrə fərdi yanaşma və ən əsası, gələcəyə hesablanmış düşüncə dayanır. Valideynlərin səsləndirdiyi fikirlərdən və aparılan müşahidələrdən görünən əsas məqam da budur: şəraitin imkanları nə qədər məhdud olsa belə, işinə məsuliyyətlə yanaşan müəllim və düzgün qurulmuş tədris prosesi yüksək nəticənin əsasını təşkil edə bilər.
Məhz buna görə peşə təhsil müəssisələrinin fəaliyyətinə münasibətdə həm maddi-texniki imkanlar, həm də insan amili birlikdə nəzərdən keçirilməlidir. Çünki ən müasir bina belə peşəkar müəllimin, məsuliyyətli rəhbərliyin və təhsilə ciddi münasibətin yerini verə bilməz.
Valideynlərin fikirləri və yerində aparılan müşahidələr əsasında Sənaye və Yüksək Texnologiyalar üzrə Sumqayıt Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzində tədris prosesinin təşkilinə, müəllimlərin peşəkarlığına və tələbələrin davamiyyətinə xüsusi diqqət yetirildiyi görünür. Bu isə gənclərin peşə hazırlığının keyfiyyətli təşkil olunması baxımından mühüm göstəricilər sırasında yer alır.
Qanun TV.az olaraq hesab edirik ki, təhsildə müsbət nümunələrin ictimaiyyətə çatdırılması da vacibdir. Çünki cəmiyyət yalnız problemlərdən deyil, mövcud imkanlar daxilində öz işini məsuliyyətlə həyata keçirən təhsil kollektivlərindən də xəbərdar olmalıdır.
Səyyar Abdullayevin rəhbərlik etdiyi Sənaye və Yüksək Texnologiyalar üzrə Sumqayıt Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinin fəaliyyəti ilə bağlı valideynlərin müsbət fikirləri və yerində aparılan müşahidələr bu baxımdan diqqətəlayiqdir. Gənclərin peşə sahibi kimi yetişdirilməsi, onların əmək həyatına hazırlanması və təhsilə məsuliyyətli münasibətin formalaşdırılması istiqamətində göstərilən səylərin davamlı olması isə həm valideynlərin, həm də cəmiyyətin gözləntisidir.
