Təhsil eksperti Kamran Əsədov Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirib ki, abituriyentlərin təxminən 75-80 faizi qəbul prosesində Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) nəşr etdiyi vəsaitlərdən istifadə edir. Onun sözlərinə görə, DİM-in kitabları faktiki olaraq alternativ tədris mənbəyinə çevrilib və məktəb dərsliklərinin yerini sıxışdırır.
Ekspert vurğulayıb ki, bu vəziyyət məktəbin əsas funksiyası olan "bilik, bacarıq və şəxsiyyət formalaşdırılması"nı arxa plana keçirir və təhsilin əsas məqsədini imtahana hazırlığa çevirir. DİM vəsaitləri əsasən test tipli və fakt əsaslı olduğundan şagirdlərin düşünmə, müzakirə və təhlil qabiliyyətlərinin inkişafına xidmət etmir.
Kamran Əsədov qeyd edib ki, DİM dərslik bazarına daxil olduqda məktəb müəllimi ikinci plana keçir, kurikulum zəifləyir, layihə, müzakirə və yazı bacarıqları kənara itir. “Şagird üçün əsas sual ‘mövzunu anladınmı?’ yox, ‘testdən neçə çıxdı?’ olur. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə təhsilin sosial və mədəni funksiyasını zədələyir”, – deyə ekspert əlavə edib.
O, həmçinin dünya təcrübəsini misal göstərərək bildirib ki, digər ölkələrdə mərkəzi imtahan qurumları dərslik çap etmir və məktəb proqramına alternativ yaratmır. Azərbaycanda isə paradoksal vəziyyət yaranıb: məktəb şəxsiyyətyönümlü təhsil verməyə çalışır, DİM isə fakt əsaslı test kitabları ilə bu fəlsəfəni neytrallaşdırır.
Ekspert vurğulayıb ki, DİM-in şəffaflığı, obyektivliyi və texniki peşəkarlığı təhsil sisteminin etibarını qoruyur və saxlanmalıdır. Lakin qəbul sistemi məktəb kurikulumuna uyğunlaşdırılmalı, DİM dərslik çap etməməli, məktəb isə imtahanın xidmətçisi olmalıdır.
“Güclü dövlət təhsili üçün imtahan məktəbi tamamlamalı, əvəz etməməlidir. Məktəb düşünən vətəndaş yetişdirir, imtahan isə onun bilik və bacarığını ölçür – əksinə yox”, – Kamran Əsədov bildirib.