2026-cı ilin ilk yarısında "Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC (ADY) tərəfindən həyata keçirilən kükürd daşımalarında 31 faizdən çox artım qeydə alınıb. Mütəxəssislər bunu Azərbaycanın Orta Dəhlizdə strateji mövqeyinin möhkəmlənməsi, tranzit gəlirlərinin artması və qeyri-neft sektorunda yeni iqtisadi imkanların yaranması ilə əlaqələndirirlər.
Qanuntv.az xəbər verir ki, yanvar–iyun aylarında ADY vasitəsilə 484 min tona yaxın kükürd və əlaqəli məhsullar daşınıb. Bu göstərici ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 31 faizdən çox artım deməkdir. Tranzit rejimində daşınan yüklərin həcmi isə 369 min tondan 483 min tona yüksələrək 30 faizdən çox artıb.
Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib ki, artım qlobal təchizat zəncirlərində baş verən dəyişikliklər, ənənəvi nəqliyyat marşrutlarında yaranan geosiyasi risklər və yük sahiblərinin daha təhlükəsiz hesab edilən Orta Dəhlizə üstünlük verməsi ilə bağlıdır. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın dəmir yolu və liman infrastrukturuna yatırdığı investisiyalar, logistika sisteminin təkmilləşdirilməsi və tranzit portfelinin genişləndirilməsi bu nəticələrin əsas səbəblərindəndir.
Ekspert vurğulayıb ki, yük həcmlərinin artması yalnız dəmir yolu gəlirlərini deyil, liman əməliyyatları, anbarlaşdırma, gömrük, sığorta və digər logistika xidmətlərinə tələbatı da artırır. Bu isə qeyri-neft sektorunun inkişafına və Azərbaycanın regional logistika mərkəzi kimi mövqeyinin daha da güclənməsinə xidmət edir.
İqtisadçı Rauf Qarayev isə qeyd edib ki, Azərbaycan yalnız tranzit ölkəsi deyil, həm də kükürd ehtiyatlarına malik dövlətdir. Onun sözlərinə görə, ölkədə kükürd əsasən Kiçik Qafqaz bölgəsində yerləşən yataqlarda və neft emalı prosesində əldə olunur. Daxili istehsal kimya sənayesi, kənd təsərrüfatı, tibb və kosmetologiya sahələrinin tələbatının ödənilməsində istifadə edilir.
R.Qarayev hesab edir ki, Azərbaycanın əsas üstünlüyü Mərkəzi Asiyadan daşınan kükürd və digər kimyəvi məhsulların dünya bazarlarına çıxışı üçün etibarlı tranzit qapısı rolunu oynamasıdır. Rusiya-Ukrayna müharibəsi və Yaxın Şərqdəki gərginlik fonunda ənənəvi logistika marşrutlarının çətinləşməsi Azərbaycanın tranzit əhəmiyyətini daha da artırıb.
Ekspertlər bildirirlər ki, regional sabitlik qorunacağı və Orta Dəhliz üzrə yük axını davam edəcəyi təqdirdə, 2026-cı ilin ikinci yarısında da tranzit daşımalarında və əldə olunan gəlirlərdə müsbət dinamikanın davam edəcəyi gözlənilir.
