Təhsil hər bir cəmiyyətin inkişafını müəyyən edən, gələcəyin savadlı, dünyagörüşlü və vətənpərvər nəslinin formalaşmasında mühüm rol oynayan strateji sahədir. Bu məsuliyyətli missiyanın uğurla həyata keçirilməsində məktəb rəhbərlərinin üzərinə böyük vəzifələr düşür. Çünki məktəbin uğuru yalnız tədris prosesinin təşkili ilə deyil, eyni zamanda sağlam pedaqoji mühitin yaradılması, müəllim və şagird münasibətlərinin düzgün qurulması, valideynlərlə əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi ilə də sıx bağlıdır.
Bu baxımdan, Xırdalan şəhər 6 nömrəli tam orta məktəbin direktoru Əfsanə Hüseynova haqqında hazırlanan bu yazıda diqqət təhsil rəhbərliyinin əsas prinsiplərinə, müəllim əməyinin dəyərinə, şagirdlərin hərtərəfli inkişafına və məktəb mühitində insani münasibətlərin əhəmiyyətinə yönəldilir.
Məktəb rəhbərliyi yalnız vəzifə deyil, böyük məsuliyyətdir
Direktor olmaq sadəcə inzibati vəzifəni yerinə yetirmək demək deyil. Bu, hər gün yüzlərlə şagirdin gələcəyinə, müəllimlərin fəaliyyətinə və valideynlərin məktəbə olan etimadına təsir göstərən məsuliyyətli bir missiyadır. Məktəb rəhbəri qərarları ilə yanaşı, davranışı, ünsiyyəti, ədalətli yanaşması və kollektivə münasibəti ilə də nümunə olmalıdır.
Təhsil müəssisəsində sağlam mühitin formalaşması rəhbərliyin pedaqoji prosesə necə yanaşmasından, müəllimlərin əməyini necə qiymətləndirməsindən və şagirdlərin fərdi xüsusiyyətlərinə nə dərəcədə diqqət yetirməsindən asılıdır. Məhz bu səbəbdən məktəb direktorunun fəaliyyətinə qiymət verilərkən onun yalnız idarəçilik bacarıqları deyil, həm də təhsilin əsas məqsədlərinə münasibəti nəzərə alınmalıdır.
Əfsanə Hüseynova haqqında müsbət təəssüratın ifadəsi də ilk növbədə təhsilə verilən dəyər, pedaqoji kollektivin əhəmiyyəti və gələcək nəslin yetişdirilməsinə göstərilən diqqət kontekstində təqdim oluna bilər.
Müəllim əməyinə verilən dəyər məktəbin mənəvi gücüdür
Müəllim cəmiyyətin gələcəyini formalaşdıran ən mühüm peşə sahiblərindən biridir. Şagirdə bilik vermək, onun düşüncə qabiliyyətini inkişaf etdirmək, düzgün seçimlər etməsinə kömək göstərmək və şəxsiyyət kimi formalaşmasına töhfə vermək böyük səbir, zəhmət və fədakarlıq tələb edir.
Bu baxımdan, məktəb rəhbərliyinin müəllimlərə münasibəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Əməkdaşlığa, qarşılıqlı hörmətə və peşəkar inkişafa əsaslanan mühit müəllimlərin işinə daha böyük həvəslə yanaşmasına şərait yaradır. Müəllimin əməyinin qiymətləndirildiyi, təşəbbüslərinin dəstəkləndiyi və fikirlərinə hörmətlə yanaşıldığı məktəbdə ümumi təhsil keyfiyyətinin yüksəldilməsi üçün daha əlverişli zəmin yaranır.
Əsl rəhbərliyin mahiyyəti də kollektivin imkanlarını üzə çıxarmaq, müəllimlərin peşəkarlığını inkişaf etdirmək və ortaq məqsəd naminə birgə fəaliyyətə şərait yaratmaqdır. Çünki məktəbin uğuru bir nəfərin deyil, bütün pedaqoji kollektivin əməyinin nəticəsidir.
Şagirdlərin gələcəyi hər bir qərarın mərkəzində dayanmalıdır
Məktəbin əsas məqsədi yalnız dərsliklərdəki bilikləri öyrətmək deyil. Burada uşaqlar düşünməyi, ünsiyyət qurmağı, məsuliyyət daşımağı, əməkdaşlıq etməyi və cəmiyyət qarşısında öz vəzifələrini dərk etməyi də öyrənirlər.
Hər bir şagird fərqli bacarıqlara, maraqlara və potensiala malikdir. Buna görə də müasir təhsil mühitində uşaqlara fərdi yanaşma, onların istedadlarının üzə çıxarılması və inkişaf imkanlarının genişləndirilməsi vacib amillər hesab olunur.
Məktəb rəhbərliyinin üzərinə düşən əsas vəzifələrdən biri də məhz bu imkanların reallaşdırılması üçün şərait yaratmaqdır. Şagirdlərin akademik biliklərlə yanaşı, mənəvi dəyərlərə yiyələnməsi, vətənə bağlılıq, dürüstlük, zəhmətkeşlik və qarşılıqlı hörmət ruhunda yetişməsi təhsilin ayrılmaz hissəsidir.
Bu mənada, məktəbin hər bir uğuru gələcəyə qoyulan sərmayədir. Bu gün məktəb partası arxasında əyləşən uşaqlar sabah ölkənin müxtəlif sahələrində çalışan mütəxəssislər, alimlər, müəllimlər və dövlətinə xidmət edən vətəndaşlar olacaqlar.
Valideynlərlə əməkdaşlıq uğurun vacib şərtidir
Təhsil prosesinin səmərəli təşkili məktəb və ailə arasında qarşılıqlı etimada əsaslanan münasibətlərdən də asılıdır. Valideyn məktəbin etibarlı tərəfdaşı, müəllim isə uşağın inkişafına istiqamət verən pedaqoqdur. Bu iki tərəf arasında sağlam əməkdaşlıq qurulduqda şagirdlərin təlim nəticələrinə və davranışlarına müsbət təsir göstərmək üçün daha geniş imkanlar yaranır.
Valideynlərin müraciətlərinə diqqətlə yanaşılması, onların təklif və narahatlıqlarının dinlənilməsi, yaranan məsələlərin qarşılıqlı anlaşma şəraitində müzakirə edilməsi məktəbə olan inamı gücləndirən amillərdəndir.
Əsl təhsil mədəniyyəti yalnız sinif otaqlarında deyil, məktəblə ailə arasında qurulan münasibətlərdə də özünü göstərir. Bu münasibətlərin möhkəmləndirilməsi isə rəhbərliyin ünsiyyət bacarığından, məsuliyyətindən və əməkdaşlığa açıq mövqeyindən asılıdır.
Müasir məktəb dəyişən dünyanın tələblərinə cavab verməlidir
Bu gün təhsil sistemi sürətlə dəyişən dünyanın çağırışları ilə üz-üzədir. Rəqəmsal texnologiyalar, yeni tədris metodları, tənqidi düşüncə və yaradıcı yanaşma müasir məktəbin qarşısında yeni imkanlar açır. Belə şəraitdə məktəb rəhbərliyinin əsas vəzifələrindən biri ənənəvi pedaqoji dəyərləri qorumaqla yeniliklərə açıq olmaqdır.
Müasir məktəb şagirdə yalnız hazır məlumatları mənimsətməməli, həm də müstəqil düşünmək, araşdırmaq, problemləri təhlil etmək və düzgün qərarlar qəbul etmək bacarıqları qazandırmalıdır. Bunun üçün müəllimlərin davamlı inkişafı, tədris prosesinin təkmilləşdirilməsi və məktəbdə yaradıcı mühitin təşviqi mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Rəhbərliyin peşəkarlığı da məhz bu istiqamətdə qarşıya qoyulan məqsədləri düzgün müəyyənləşdirmək, kollektivin imkanlarını səfərbər etmək və təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə xidmət edən təşəbbüsləri dəstəkləməklə ölçülür.
Təhsil sahəsində ən böyük dəyər insan amilidir
Məktəbin divarlarını müasir avadanlıqlarla təchiz etmək, tədris prosesini təşkil etmək və inzibati məsələləri həll etmək vacibdir. Lakin təhsil müəssisəsini həqiqətən dəyərli edən onun daxilində formalaşan mənəvi mühit, müəllimlərin fədakarlığı, şagirdlərin öyrənmək həvəsi və insanlar arasında qurulan münasibətlərdir.
Məhz buna görə də məktəb rəhbərinin fəaliyyəti insan amilinə verilən qiymətlə sıx bağlıdır. Səmimi ünsiyyət, ədalətli yanaşma, məsuliyyətli qərarlar və qarşılıqlı hörmət hər bir təhsil kollektivinin dayanıqlı inkişafı üçün vacib şərtlərdir.
Əfsanə Hüseynovanın adı ilə bağlı hazırlanan bu təqdimatın əsas ideyası da məktəb rəhbərliyinin mahiyyətini məhz bu dəyərlər üzərindən ifadə etməkdir. Təhsildə müsbət nəticələrin əldə olunması üçün rəhbərlik, müəllimlər, şagirdlər və valideynlər arasında etimada əsaslanan münasibətlərin qurulması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Nəticə etibarilə...
Təhsil sahəsində fəaliyyət göstərən hər bir rəhbərin ən böyük məsuliyyəti ona həvalə edilmiş məktəbin inkişafına, şagirdlərin gələcəyinə və müəllim əməyinin layiqincə qiymətləndirilməsinə töhfə verməkdir. Bu vəzifənin uğurla yerinə yetirilməsi isə peşəkarlıq, səbir, təşkilatçılıq, insanlara hörmət və daim inkişaf etmək istəyi tələb edir.
Xırdalan şəhər 6 nömrəli tam orta məktəb haqqında danışarkən də əsas diqqət təhsilin keyfiyyətinə, sağlam pedaqoji mühitə, şagirdlərin uğurlarına və müəllimlərin əməyinə yönəlməlidir. Məktəbin gələcək inkişafı naminə atılan hər bir məqsədyönlü addım, dəstəklənən hər bir istedad və yetişdirilən hər bir savadlı şagird cəmiyyətin gələcəyinə verilən dəyərli töhfədir.
Unutmaq olmaz ki, müəllimin zəhməti ilə yetişən, məktəbin verdiyi bilik və tərbiyə ilə formalaşan hər bir gənc ölkənin sabahını müəyyən edir. Təhsil rəhbərliyinin ən böyük uğuru da məhz bu gələcəyin qurulmasına məsuliyyətlə yanaşmaq və yeni nəslin inkişafı üçün sağlam zəmin yaratmaqdır.
