• Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Hadisə
  • Araşdırma
  • Bölgə
  • Dünya
  • İdman
  • Şou-biznes
  • Video

© 2022 Qanuntv.az - Bütün hüquqlar qorunur.

Xəbərlər istinad verilmədən götürülə, qanuna zidd olaraq nüsxələnə və başqa yerdə yayımlana bilməz.

QanunTv.az

  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Əlaqə
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Hadisə
  • Araşdırma
  • Bölgə
  • Dünya
  • İdman
  • Şou-biznes
  • Video
backend

İranda məcburi hicab tarix olur – Tehran təməl prinsipini qurban verir - ŞƏRH

6 Ekm, 25 - 16:55

İranda məcburi hicab tarix olur – Tehran təməl prinsipini qurban verir - ŞƏRH


İran Məsləhət Şurasının üzvü Məhəmməd Rza Bahonərin hicabın tətbiqi ilə bağlı açıqlaması birmənalı qarşılanmayıb. O, İslam Respublikasının 46 ildir tətbiq etdiyi hicabın məcburiliyi zərurətinə inanmadığını və onun məcburiliyi haqqında qanunun artıq ölkədə qüvvədə olmadığını bildirib. Tehranda keçirdiyi mətbuat konfransında şura üzvü deyib: "Bəzi insanlar hicabı məcburi etməyə çalışırlar. Mən nə əvvəl, nə də indi inanıram. Hicabın məcburiliyinə inanmışam".

M.R.Bahonər sistemin milli qərarlarına istinad edərək vurğulayıb ki, hicabın məcburiliyi haqqında qanun məcburi deyil. O, məcburi hicaba qarşı olduğunu vurğulamaqla yanaşı, qeyd edib ki, bütün ölkələrdə geyimlə bağlı adət-ənənələr var və onlara riayət etmək lazımdır: "Ancaq buna əməl etmək əlçatan olmalıdır. "Hicab və İffət haqqında" qanuna əməl etməyə daha gərək yoxdur. Hüquqi baxımdan bu qanun icra edilə bilməz. Bundan sonra hicaba əməl etmək məcburiyyəti olmayacaq. Ona əməl etməyənlərə cərimə, cəza tətbiq edilməyəcək, onlar qanunla mühakimə olunmayacaqlar. Bunu polisə də çatdırmaq lazımdır".

M.Bahonərin üzvü olduğu Məsləhət Şurası 1987-ci il fevralın 17-də ölkənin ovaxtkı ali rəhbəri Ruhullah Xomeyninin təşəbbüsü ilə təsis edilib. O, İslam Respublikasının əsas institutlarından biridir. Onun ən vacib vəzifəsi parlamentlə Dini Ekspertlər Şurası (ali rəhbəri (indi bu vəzifəni ayətullah Seyid Əli Xamənei tutur) təyin edən -S.İ.) arasında mübahisələri həll etməkdir. Bu şuranın üzvlərinin sayı 48-dir. Onlardan 35-i daimi, 13 üzv isə hüquqçulardır. Daimi üzvlər hər beş ildən bir İslam Respublikasının ali rəhbərinin fərmanı ilə təyin edilir.
İranda məcburi hicab tarix olur – Tehran təməl prinsipini qurban verir - ŞƏRH

Şura Tehran hakimiyyətinin əsas qurumlarından sayılır. Xomeyni bunu o vaxt ölkədə hakimiyyətdaxili mübahisəli məsələləri həll etmək üçün yaratmışdı.

Bu baxımdan, Şura üzvünün açıqlamasını iki qurumun, yəni parlament və Dini Ekspertlər Şurasının da razılığı kimi qəbul etmək olar. Çünki Bahonər belə bir ciddi bəyanatı hakimiyyət daxilində razılaşdırılmadan verə bilməzdi.

Məsələyə başqa tərəfdən yanaşaq. Hələ 2024-cü ilin prezident seçkisi qabağı təbliğat kampaniyası zamanı indiki Prezident Məsud Pezeşkian hicab qaydalarının məcburiliyinə qarşı çıxış etmişdi. Düzdür, o, bununla cəmiyyətin bu təbəqəsinin etimadını, səsini qazanmağı hədəfləsə də, bütün hallarda sosial sifariş sayılırdı. Çünki İranda 1979-cu il fevral inqilabından sonra indiki rejim "Hicab və İffət haqqında" qanunu məcburi reallaşdırmağa başlamışdı. O illərdə cəmiyyətin ictimai, mədəni fəal xanımları başda olmaqla çoxsaylı etiraz aksiyaları keçirilmişdi. Hakimiyyət həmin insanları həbs edərək cəzalandırmış, müxtəlif fiziki, mənəvi işgəncələrə məruz qoymuş, hətta edam belə etmişdi. Bir sıra hallarda belə etirazçıların naməlum səbəbdə öldüyü xəbəri də yayılmışdı.

Heç şübhəsiz, bu etiraz hərəkatının əsasını qadınlar təşkil edib. 1979-cu il martın 8-də yüz mindən çox qadın hüquqlarını qorumaq üçün Tehranın küçələrinə çıxmışdı, yeni hakimiyyət tərəfindən bir gün əvvəl ictimai yerlərdə hicabın məcburi taxılması ilə bağlı elan etdiyi fərmana etiraz etmişdilər.

Onda onların etiraz səsini Xomeyni və komandası eşitmədi. O vaxtlardan bu istiqamətdə mübarizə davam edir. Son 25 ildə İranda keçirilmiş bütün etiraz tədbirlərində qadınlar hicaba qarşı olduqlarını bu və ya başqa şəkildə nümayiş etdirmişdi. 2009-cu ildə İranda keçirilən prezident seçkisinin nəticələrinə qarşı etiraz aksiyaları keçirildi. Bu hərəkata "Yaşıllar hərəkatı" adı verilmişdi. Qadınlar həmin nümayiş və mitinqlərin aparıcıları olmuşdu. Onlar çılpaq şəkildə küçələrdə hakimiyyətə etirazlarını bildirmişdilər.
İranda məcburi hicab tarix olur – Tehran təməl prinsipini qurban verir - ŞƏRH

2022-ci ilin oktyabrında "Qadın, həyat, azadlıq" şüarı ilə İranda etiraz aksiyaları iki ilə yaxın davam etdi. Bu baxımdan, Məsud Pezeşkianın hicabda məcburiyyətin olmaması ilə bağlı açıqlamaları və vədləri də təsadüfi sayılmır. Bu, qadınların İran hakimiyyətinin məcburi qaydalarına 46 illik itaətsizliyinin təsiri kimi də dəyərləndirilə bilər.

Belə hesab edirlər ki, İslam Respublikasının ilk təzyiq və cəzaları qadınlara tətbiq olunduğundan azadlıq uğurunda mübarizəni də onlar başlamalıdır.

2020-ci ildə Bütün Azlıqların Hüquqları üçün İttifaq ("Alliance for Rights of All Minorities") rəy sorğusu keçirib. Bu kampaniyanın nəticəsinə əsasən, İran vətəndaşlarının 15 faizi məcburi hicabı dəstəkləmişdi. Respondentlərin 80 faizi isə bunun əleyhinə olmuşdu. Məlumatlara görə, bu sorğuda iştirak etmiş dindar xanımlar belə məcburi hicaba etirazlarını bildiriblər.

Mərhum Prezident İbrahim Rəisi "əxlaq polisi"nin səlahiyyətlərini artırmaqla aksiya keçirənlərə və etiraz tədbirlərində iştirak edənlərə qarşı təzyiqləri artırdı. Hakimiyyətin təzyiqləri nəticəsində onlarla aksiya iştirakçısı öldürüldü, minlərlə etirazçı həbs olundu. Onların bir çoxu hələ də həbsdədir.
İranda məcburi hicab tarix olur – Tehran təməl prinsipini qurban verir - ŞƏRH

Bir ay öncə Məsud Pezeşkian televiziya proqramlarından birində hicab və süzgəclərlə bağlı çıxış edərək bildirib ki, filtrasiyanın problemləri həll edə biləcəyini düşünmək yanlışdır. Onun sözlərinə görə, votsapda süzgəcin götürülməsindən sonra sosial media platformaları öz ofislərini açaraq İranda fəaliyyətə başlamalı idilər, ancaq müharibə (12 günlük İsrail-İran müharibəsini nəzərdə tutur-müəl.) buna mane oldu.

Prezident "Hicab və İsmət haqqında" qanunla bağlı şərh verərkən deyib: "Cəmiyyətdə müharibəyə və toqquşmalara səbəb ola biləcək qanunu qəbul edə bilməzdim. Mən bu qanunu necə tətbiq edəcəyimi bilmirdim".

Təxminən bir il əvvəl Məsud Pezeşkian qəbul edilmiş yeni "Hicab və İffət qanunu"n icrasını dayandırıb.

İslam Cinayət Məcəlləsinin 638-ci maddəsinə əsasən, "ictimai yerlərdə dini örtük olmadan görünən" qadınlar 10 gündən iki aya qədər həbs cəzasına və ya 600 000-dən 3 milyon tümənədək cərimələnə bilərlər.

M.Pezeşkian məlum qanunun icrasını dayandırsa da, ölkədə hicab hələ də məcburidir.
İranda məcburi hicab tarix olur – Tehran təməl prinsipini qurban verir - ŞƏRH

İranda hakimiyyətin əsas ideoloqlarından sayılan, "Keyhan" qəzetinin baş redaktoru Məhəmmədhüseyn Şəriətmədari M.Bahonəri tənqid edərək vurğulayıb ki, onun mövqeyi islami normaların məcburiliyini şübhə altına alır, hakimiyyətin əxlaqi avtoritetinə zərər gətirə bilər. Qəzet, həmçinin qeyd edib ki, Bahonərin qanunun ləğvi haqqında bəyanatı İranın rəsmi siyasəti kontekstində belə bir yanaşmanın məqsədəuyğunluğu barədə suallar doğurur.

İranda tanınmış ruhani ayətullah Seyid Əli Mühəqqiq Damad hicab qanununa etiraz edərək bildirib ki, hicabı çəkiclə düzəltmək olmaz: "Hicab öhdəliklərdən biridir və buna heç bir şübhə yoxdur. Ancaq, eyni zamanda, bu cür davranmaq əks nəticə verəcək: "Qanun icra oluna bilən və insanlar üçün məqbul olmalıdır. Hicabı qanunlarla, çəkiclə düzəltmək olmaz, amma insanların dinini düzəltmək lazımdır. Əsas xalqın inancıdır".

İran hakimiyyəti yasaqlar və uydurma qaydalarının əsirinə çevrilib. Hicab da belələrindəndir. Vaxtilə onu tətbiq etməklə hakimiyyət cəmiyyətə gücünü göstərir, iradəsini zor gücünə ona qəbul etdirə bilirdi. Ancaq indi cəmiyyət onun bu qadağalarına etiraz edir. Tehran dilemma qarşısında qalıb, hicabı rəsmi olaraq ləğv etsə, bir problem, məcburi qaydada tətbiq etsə də, başqa çətinliklərə üzləşir.
İranda məcburi hicab tarix olur – Tehran təməl prinsipini qurban verir - ŞƏRH

Belə ehtimal etmək olar ki, "şiş və kababı" yandırmamaq üçün hakimiyyət hicabdan sakitcə imtinaya üstünlük verir. Başqa tərəfdən, indiki şəraitdə Tehrana əlavə sosial problemin yaranması sərf eləmir. Çünki ölkədə bu istiqamətdə yetərincə çatışmazlıq və s. var. Hicabla bağlı yatızdırdığı etiraz dalğası yenidən baş qaldırıb Tehranın başını ağrıtması onun daxili siyasətdə ziyanına işləyə bilər.

Bunlardan yayınmaq üçün Bahonər bəhs etdiyimiz məsələyə dair açıqlama verir.

Hakimiyyət insanların buna itaətsizlik nəticəsində əldə etdikləri kimi təqdim olunmasını istəmir. Ona görə də ən optimal yolu tutmağa üstünlük verib. Bununla o, həm cəmiyyətin nəbzini yoxlayır, həm də qanunu birdəfəlik ləğv etməməklə hicaba etiraz edənlərə repressiv yollarla təzyiq etmək üçün onu əlində saxlayır. Ancaq bütün hallarda hicab qaydalarının tətbiqində məcburiyyət tarix ola bilər. Artıq İran cəmiyyətində hicabsız, sərbəst geyimli xanımların görünməsi adi hala çevrilib. Bəzilərinin iddia etdiyi kimi, cəmiyyət sərbəst geyimlərə acgözlüklə deyil, normal psixoloji vəziyyətlə yanaşır.

Hicab qaydalarına əməl etmək İslam Respublikasının fundamental dini-ideoloji prinsiplərindən sayılır. Bahonərin açıqlamasına əsaslansaq, bu təməl prinsipi elə hakimiyyət özünümüdafiə üçün qurban verir. Növbəti qurban nə olacaq?!(Report)

ƏLAQƏDAR XƏBƏRLƏR

backend
İran parlamenti hicabın məcburi geyinilməsi məsələsinə baxacaq
backend
Məsud Pezeşkian qadınları müdafiə edir
backend
İran xalqını ayağa qaldıran ölüm... - Etirazlar davam edir+Video
backend
Kimlər xüsusi icra məmuru ola biləcək? - Nazirlikdən CAVAB
backend
BMT-dən İrana ÇAĞIRIŞ: Edam cəzasını ləğv edin!

ÇOX OXUNAN

backend
Sünnət əməliyyatının pulunu dövlət ödəyəcək
12 Eyl, 24 - 11:273 322

XƏBƏR LENTİ

Azərbaycan Təbabəti Muzeyinin direktoru Sevinc Maniyeva vəfat edib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
23:3921 Kas
Gədəbəydə avtomobil 6 yaşlı uşağı vurub [xfgiven_red][/xfgiven_red]
23:3521 Kas
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı arasında görüş keçirilib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
23:2921 Kas
Sabirabadda qaçırıldığı bildirilən 15 yaşlı qız və 17 yaşlı oğlan ot tayasında tapılıb [xfgiven_red][/xfgiven_red]
23:2621 Kas
Mehriban Əliyeva və qızları Vyetnamın milli geyimlərində – Hanoydan diqqətçəkən fotolar [xfgiven_red][/xfgiven_red]
23:2421 Kas
Azərbaycanda 28 yaşlı hüquqşünas vəfat edib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
23:1721 Kas
BDU-da kadr dəyişikliyi: rektorun köməkçisi vəzifəsindən azad edilib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
23:1521 Kas
Gəncədə xəstəxananın şöbə müdiri vəzifəsindən azad edilib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
23:1221 Kas
Payız-qış mövsümündə virus təhlükəsi artır: Professor Adil Qeybulladan xəbərdarlıq [xfgiven_red][/xfgiven_red]
23:0621 Kas
Şəmkirdə abort zamanı hamilə qadın həyatını itirib – İki azyaşlı övladı anasız qaldı [xfgiven_red][/xfgiven_red]
17:0021 Kas
Təhsil idarəsinin sabiq müdirinə MÜTDA-da yeni vəzifə verildi [xfgiven_red][/xfgiven_red]
14:3520 Kas
İlham Əliyevin Vyetnamın Baş naziri ilə görüşü keçirilib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
14:3120 Kas
İlham Əliyev Hanoyda “İnqilab şəhidləri” abidəsini ziyarət edib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
14:2620 Kas
Qarakənd faciəsindən 35 il ötür – Azərbaycanın dövlət və ictimaiyyət nümayəndələrinin həyatına son qoyan qanlı hadisə [xfgiven_red][/xfgiven_red]
14:1920 Kas
Gəncədə Milli Qəhrəmanın oğlu ağır yol qəzasına düşüb [xfgiven_red][/xfgiven_red]
14:1520 Kas
Bu gün Ağdam Şəhəri Günüdür – Tarixi qayıdışdan 6 il ötür [xfgiven_red][/xfgiven_red]
14:1220 Kas
Sabirabadda 17 yaşlı oğlan 15 yaşlı qızı qaçırıb – Eyni kənddə oxşar hadisə yenidən baş verib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
14:1020 Kas
Türkiyənin ilk pilotsuz döyüş təyyarəsi “Kızılelma” təhlükəsizlik qüvvələrinə təhvil verildi [xfgiven_red][/xfgiven_red]
14:0520 Kas
Məleykə Abbaszadə BDU-nun kollektivinə təqdim edilib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
14:0220 Kas
Aysel Cəfərova – gələcəyin formalaşmasına sevgi, məsuliyyət və peşəkarlıqla töhfə verən rəhbər [xfgiven_red][/xfgiven_red]
11:5020 Kas
Məleykə Abbaszadə BDU-nun rektoru təyin edildi – Dosyesi [xfgiven_red][/xfgiven_red]
13:2119 Kas
Azərbaycanda zəlzələ baş verdi – Yeraltı təkanların maqnitudası açıqlandı [xfgiven_red][/xfgiven_red]
13:1619 Kas
Elçin Babayev BDU-nun rektoru vəzifəsindən azad edildi [xfgiven_red][/xfgiven_red]
13:1119 Kas
Azərbaycan XİN-dən Fransaya sərt cavab: “İddialar tamamilə qəbuledilməzdir” [xfgiven_red][/xfgiven_red]
13:0319 Kas
Suaresdən Neymarın PSJ-yə transferi ilə bağlı açıqlama: Messi ilə birlikdə onu fikrindən daşındırmağa çalışmışıq [xfgiven_red][/xfgiven_red]
12:5919 Kas
Ceyhun Bayramov və Hakan Fidan arasında telefon danışığı olub [xfgiven_red][/xfgiven_red]
12:5319 Kas
Qazaxda dəhşətli qəza: Üç nəfər həyatını itirdi [xfgiven_red][/xfgiven_red]
12:4919 Kas
Ərdoğan açıqladı: Türkiyədə fond bazarı böhranı ilə bağlı 136 nəfər həbs edilib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
12:4419 Kas
İlham Əliyev Oman Sultanını milli bayram münasibətilə təbrik edib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
12:3719 Kas
Sumqayıt bulvarında 20 yaşlı gənc dənizdə batıb – Axtarışlar aparılır [xfgiven_red][/xfgiven_red]
12:3019 Kas
Gürcüstanda 31 yaşlı azərbaycanlı faciəli şəkildə həyatını itirib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
13:1718 Kas
Cəlilabadda bələdiyyə sədri qəfil vəfat edib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
13:1118 Kas
Salyanda ağır yol qəzası: 89 yaşlı kişi avtomobilin altında qalaraq ölüb [xfgiven_red][/xfgiven_red]
13:0918 Kas
Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin tanınmış hakimi təqaüdə göndərilir [xfgiven_red][/xfgiven_red]
13:0518 Kas
Bakıda dəhşətli qətl: Qardaş bacısını bıçaqlayaraq öldürüb [xfgiven_red][/xfgiven_red]
13:0118 Kas
Azərbaycanda birinci kurs tələbəsi vəfat edib [xfgiven_red][/xfgiven_red]
12:5918 Kas
Tanınmış jurnalist İlhamə Məhəmmədqızı binanın 3-cü mərtəbəsindən yıxılıb [xfgiven_red][/xfgiven_red]
12:1218 Kas
Təhsilə bağlılıq, rəhbərlik məsuliyyəti və maarifçilik missiyası – Xədicə Ələkbərova [xfgiven_red][/xfgiven_red]
11:3918 Kas
Təhsilin inkişafına xidmət edən rəhbər, maarifçilik missiyasına sadiq ziyalı – Namiq Kərimov [xfgiven_red][/xfgiven_red]
11:0818 Kas
Təhsilə sədaqət, rəhbərlikdə məsuliyyət və gələcəyə xidmət – Anar Əliyev nümunəsi [xfgiven_red][/xfgiven_red]
10:5618 Kas
Neftçalada ev sahibini hədələyərək 11 min manat aldılar – İki nəfər saxlanıldı [xfgiven_red][/xfgiven_red]
13:2817 Kas
Putinin Kuşnerlə görüşündə gərgin anlar: Tərcüməçi tərcümə zamanı masaya zərbə vurdu [xfgiven_red][/xfgiven_red]
13:2617 Kas
Sumqayıtda faciəli hadisə: Kişi pilləkəndən yıxılaraq həyatını itirdi [xfgiven_red][/xfgiven_red]
13:1817 Kas
Böyük Qayıdış davam edir: Dörd yaşayış məntəqəsinə köç olacaq [xfgiven_red][/xfgiven_red]
13:1217 Kas
Bütün xəbərlər

© 2022 QanunTv.az - Bütün hüquqlar qorunur.

Xəbərlər istinad verilmədən götürülə, qanuna zidd olaraq nüsxələnə və başqa yerdə yayımlana bilməz.

  • Ana Səhifə
  • Haqqımızda
  • Əlaqə