Azərbaycanda 16 yaşı tamam olmayan şəxslərin sosial media platformalarında fərdi rəqəmsal hesab yaratmasına məhdudiyyət nəzərdə tutan qanun dəyişikliyinin qəbul olunması bu mövzunu yenidən gündəmə gətirib. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu addım uşaqların psixoloji sağlamlığının və təhlükəsizliyinin qorunmasına xidmət edir.

Türkiyəli psixoloq, professor Ebru Şalcıoğlu bildirib ki, sosial media artıq insanların gündəlik həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilsə də, onun ən ciddi təsirləri uşaq və yeniyetmələrdə müşahidə olunur. Onun sözlərinə görə, insanlar gün ərzində orta hesabla 2-2,5 saat sosial şəbəkələrdə vaxt keçirirlər və bu, xüsusilə inkişaf dövründə olan uşaqlar üçün ciddi risklər yaradır.

Professor qeyd edib ki, dünyanın müxtəlif ölkələrində bu problemin qarşısını almaq üçün hüquqi mexanizmlər tətbiq edilir. Avstraliyada 16 yaşdan aşağı şəxslərin sosial mediadan istifadəsinə qadağa qoyulub, Türkiyədə isə 15 yaşdan aşağı uşaqların sosial şəbəkələrdən istifadəsini məhdudlaşdıran qanun layihəsi qəbul edilib.

Ebru Şalcıoğlu vurğulayıb ki, elmi araşdırmalar sosial mediadan həddindən artıq istifadənin yeniyetmələrdə depressiya, təşviş pozuntuları, özünə zərər vermə halları, qidalanma pozuntuları və intihar riskini artırdığını göstərir. Onun fikrincə, sosial media beyin inkişafı tam formalaşmamış uşaqlarda diqqət dağınıqlığı yaradır, emosional sabitliyi zəiflədir və real sosial münasibətlərin yerini virtual ünsiyyətlə əvəz edir.

Professor sosial media asılılığını qumar asılılığı ilə müqayisə edərək bildirib ki, "bəyənmə", "şərh" və "paylaşım" kimi funksiyalar dopamin ifrazını artırır və zaman keçdikcə istifadəçidə davranış asılılığı formalaşdırır.

Mütəxəssis xüsusilə qız uşaqlarının sosial medianın mənfi təsirlərinə daha çox məruz qaldığını deyib. O bildirib ki, filtrlərlə yaradılan qeyri-real gözəllik standartları, kibertəcavüz və sosial təzyiqlər onların psixoloji vəziyyətinə mənfi təsir göstərir.

Valideynlərə müraciət edən professor Ebru Şalcıoğlu 16 yaşına qədər uşaqların sosial media platformalarından uzaq tutulmasını, internetə çıxışı məhdud olan telefonlardan istifadə edilməsini və uşaqların vaxtlarını idman, oyun, kitab oxuma və ailə ilə ünsiyyət kimi real həyat fəaliyyətlərinə yönəltməyi tövsiyə edib.

Onun sözlərinə görə, uşaqların sağlam psixoloji və sosial inkişafı üçün sosial mediaya çıxışın mümkün qədər gec təmin olunması onların gələcək həyatı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.