Azərbaycan və Almaniya arasında imzalanan "İkitərəfli tərəfdaşlığın strateji gündəliyi haqqında Birgə Bəyannamə" və "Azərbaycan–Almaniya İşgüzar Şurasının yaradılması və fəaliyyəti haqqında Birgə Bəyannamə" iki ölkə arasında münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərən mühüm siyasi sənədlər kimi qiymətləndirilir.
Yeni razılaşmalar əməkdaşlığın yalnız ayrı-ayrı sahələr üzrə deyil, vahid strateji gündəlik əsasında inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutur. Sənədlərdə siyasi dialoq, iqtisadi inkişaf, enerji təhlükəsizliyi, innovasiya, rəqəmsal transformasiya, humanitar əlaqələr və regional təhlükəsizlik kimi istiqamətlər vahid əməkdaşlıq platformasında birləşdirilib. Bu yanaşma tərəflərin münasibətlərə uzunmüddətli və sistemli baxışının göstəricisi hesab olunur.
Birgə Bəyannamədə nazirliklər və digər dövlət qurumları arasında müntəzəm məsləhətləşmələrin keçirilməsi, yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlərin davam etdirilməsi və müxtəlif istiqamətlər üzrə tematik dialoqların təşkil edilməsi nəzərdə tutulur. Bununla yanaşı, ticarət və investisiyalar üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi, Yüksək Səviyyəli Birgə Azərbaycan–Almaniya İşçi Qrupunun fəaliyyətinin gücləndirilməsi də əsas prioritetlər sırasında yer alır.
Sənəddə kənd təsərrüfatı, sənayenin modernləşdirilməsi, rəqəmsal iqtisadiyyat, innovasiya və dayanıqlı inkişaf kimi sahələrin ayrıca qeyd olunması iqtisadi əməkdaşlığın daha da şaxələndiriləcəyindən xəbər verir. Bu isə yeni investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi və biznes mühitinin inkişafı üçün əlverişli zəmin yaradır.
Enerji sektoru tərəfdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır. Bununla belə, əməkdaşlıq artıq yalnız təbii qaz ixracı ilə məhdudlaşmır. Bəyannamədə bərpa olunan enerji mənbələri, yaşıl və aşağı karbonlu hidrogen, enerji səmərəliliyi və enerji keçidi kimi müasir istiqamətlərə xüsusi önəm verilir. Bu, Azərbaycanın Avropanın etibarlı enerji tərəfdaşı kimi mövqeyini daha da gücləndirir və enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasına əlavə töhfə verir.
Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də sənəddə mühüm yer tutur. Azərbaycanın Avropa ilə Asiyanı birləşdirən strateji nəqliyyat dəhlizlərində artan rolu vurğulanır və infrastruktur layihələrinin inkişafının regional iqtisadi inteqrasiyaya müsbət təsir göstərəcəyi qeyd edilir.
Qlobal çağırışlara uyğun olaraq iqlim dəyişikliyi, ətraf mühitin mühafizəsi və su ehtiyatlarının səmərəli idarə olunması məsələləri də əməkdaşlığın prioritet istiqamətləri sırasında yer alıb. Bu yanaşma iki ölkənin beynəlxalq ekoloji gündəliyə uyğun fəaliyyət göstərmək niyyətini nümayiş etdirir.
Təhlükəsizlik sahəsində isə regional və beynəlxalq məsələlər üzrə siyasi dialoqun genişləndirilməsi, insan alveri və narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizə, humanitar minatəmizləmə, müdafiə akademiyaları arasında əməkdaşlıq, ekspert və tələbə mübadiləsi, eləcə də müdafiə sənayesi sahəsində qarşılıqlı fəaliyyət nəzərdə tutulur.
Humanitar sahədə təhsil, elm və mədəniyyət istiqamətlərinə xüsusi diqqət ayrılması cəmiyyətlərarası əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Akademik mobillik proqramları, peşə təhsili, birgə elmi tədqiqat layihələri və mədəniyyətlərarası dialoqun inkişafı uzunmüddətli əməkdaşlığın sosial əsaslarını gücləndirəcək.
Sənəddə elm, texnologiya və innovasiya sahələrinin ayrıca prioritet kimi müəyyənləşdirilməsi də diqqət çəkir. Rəqəmsal transformasiya və yüksək texnologiyalar üzrə birgə layihələrin həyata keçirilməsi gələcək əməkdaşlığın daha innovativ istiqamətlər üzrə inkişafına imkan yaradacaq.
İmzalanan ikinci sənəd – Azərbaycan–Almaniya İşgüzar Şurasının yaradılması haqqında Birgə Bəyannamə isə iqtisadi əməkdaşlığın institusional mexanizmlərlə gücləndirilməsini hədəfləyir. Yeni yaradılacaq İşgüzar Şura dövlət qurumları ilə biznes dairələri arasında daimi dialoq platforması rolunu oynayacaq, investisiya layihələrinin təşviqinə, sahibkarlar arasında əlaqələrin genişlənməsinə və yeni əməkdaşlıq imkanlarının formalaşdırılmasına töhfə verəcək.
Bununla yanaşı, alman şirkətlərinin Azərbaycanda həyata keçirilən iri iqtisadi layihələrdə iştirakının genişlənməsi, eləcə də Azərbaycan biznesinin Almaniya bazarına çıxış imkanlarının artırılması üçün də yeni perspektivlər açılır.
Ekspertlərin fikrincə, imzalanan hər iki sənəd Azərbaycan–Almaniya münasibətlərinin daha sistemli, institusional və çoxşaxəli inkişaf modelinə keçidini təmin edən mühüm siyasi platformadır. Bu sənədlər qarşıdakı illərdə siyasi dialoq, iqtisadi inkişaf, enerji təhlükəsizliyi, innovasiya və humanitar əməkdaşlıq üzrə yeni gündəliyin formalaşmasına xidmət etməklə yanaşı, iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın daha da dərinləşməsinə güclü təkan verəcək.
