Bakı, 24 dekabr 2025 — Qanuntv.az
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ölkəsi üçün nəzərdə tutulan sülh planının bütün 20 bəndini ictimaiyyətə təqdim edib. Plan Ukraynanın təhlükəsizliyi, ərazi məsələləri, beynəlxalq zəmanətlər və müharibədən sonrakı bərpa proseslərini əhatə edir.
Planın əsas müddəaları bunlardır:
1). Ukraynanın suverenliyinin tam şəkildə təsdiqi. Rusiya və Ukrayna arasında qarşılıqlı hücum etməməyə dair paktın bağlanması və təmas xəttinin beynəlxalq monitorinqi.
3). Ukraynaya uzunmüddətli təhlükəsizlik zəmanətlərinin verilməsi.
4). Sülh dövründə Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin şəxsi heyətinin 800 min nəfər olması.
5). ABŞ, NATO və Avropa tərəfindən Ukraynaya təhlükəsizlik zəmanətləri verilməsi; Rusiya hücum edərsə, hərbi cavab və sanksiyaların bərpası.
6). Rusiyanın Avropa və Ukraynaya qarşı təcavüzkarlıq siyasətindən imtina etməsinin qanunvericilikdə təsbit edilməsi.
7). Ukraynanın müəyyən müddət ərzində Avropa İttifaqına üzv olması.
8). Ayrı investisiya sazişi çərçivəsində qlobal inkişaf paketinin hazırlanması.
9). Bərpa prosesləri üçün bir neçə fondun yaradılması və 800 milyard dollar vəsaitin cəlb edilməsi.
10). Ukrayna ilə ABŞ arasında azad ticarət sazişinin sürətləndirilməsi.
11). Ukraynanın nüvəsiz statusunun qorunması.
12). Zaporojye AES-in idarə olunması: ABŞ üç nəfərlik idarəetmə qrupu, Ukrayna isə 50/50 modelini irəli sürür.
13). Məktəblərdə tolerantlıq və mədəni anlaşmanı təşviq edən təhsil proqramlarının tətbiqi.
14). Ərazi məsələləri: Dnepropetrovsk, Nikolayev, Sumı və Xarkov vilayətlərindən Rusiya qoşunlarının çıxması; Donetsk, Luqansk, Zaporojye və Xersonda “hərə öz yerində qalır” prinsipi; razılaşma olmazsa, azad iqtisadi zona və referendum variantı nəzərdə tutulur.
15). Tərəflərin müqaviləni zorla dəyişdirməmək öhdəliyi.
16). Rusiyanın Ukraynanın Dnepr çayından və Qara dənizdən kommersiya məqsədli istifadəsinə mane olmaması, Kinburn burnunun silahsızlaşdırılması.
17). “Hamı hamıya” prinsipi ilə əsir mübadiləsi və mülki şəxslərin, uşaqların, siyasi məhbusların geri qaytarılması.
18). Müqavilədən sonra Ukraynada mümkün qədər tez seçkilərin keçirilməsi.
19). Razılaşmanın hüquqi baxımdan məcburi olması və icrasına Trampın rəhbərlik etdiyi Sülh Şurasının nəzarət etməsi.
20). Bütün tərəflərin razılığından sonra dərhal tam atəşkəsin qüvvəyə minməsi.
Qeyd edək ki, Zelenskinin açıqladığı bu plan beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən müzakirə mərhələsindədir və tərəflərin mövqelərindən asılı olaraq dəyişikliklər mümkündür.
Qanuntv.az
