2025-ci ildə Azərbaycan üçün diqqətçəkən diplomatik yeniliklərdən biri bir sıra ölkələrlə viza rejiminin ləğvi ilə bağlı qərarların qəbul edilməsi olub. Prezident İlham Əliyevin aprel ayında Çin Xalq Respublikasına dövlət səfəri çərçivəsində imzalanan və 16 iyuldan qüvvəyə minən sazişə əsasən, Azərbaycan və Çin vətəndaşları qarşılıqlı şəkildə vizadan azad edilib.
Sazişə əsasən, etibarlı ümumvətəndaş pasportuna malik şəxslər 180 günlük dövr ərzində ümumilikdə 90 gündən, hər səfər üzrə isə 30 gündən artıq olmamaq şərti ilə vizasız səfər edə bilərlər. Bu qərar Azərbaycan üçün təkcə səyahət imkanlarının genişlənməsi deyil, eyni zamanda iqtisadi, turizm və humanitar əlaqələrin yeni mərhələyə keçməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Hazırda Azərbaycan vətəndaşları üçün vizasız gediş-gəliş rejimi ümumilikdə 22 ölkəni əhatə edir. Bu imkanlar pasportun növünə, səfərin müddətinə və rejimin qarşılıqlı və ya birtərəfli tətbiq edilməsinə görə bir neçə kateqoriya üzrə formalaşıb. Mövcud dövlətlərarası sazişlərə əsasən, bəzi ölkələrlə yalnız diplomatik və xidməti pasport sahibləri üçün vizasız rejim tətbiq olunur. Digər ölkələrdə isə ümumvətəndaş pasportuna malik şəxslər üçün 30, 90 və ya 180 günlük dövr çərçivəsində vizasız səfər imkanı yaradılıb. Eyni zamanda, 6 ölkə Azərbaycan vətəndaşları üçün birtərəfli qaydada vizasız giriş tətbiq edir.
Gələn ildən etibarən bu siyahının daha da genişlənəcəyi gözlənilir. QanunTV.az Ölkə.az-a istinadla Modern.az-ın yaydığı məlumata görə xəbər verir ki, artıq bir sıra ölkələrlə qarşılıqlı vizadan azad etmə sahəsində ilkin mərhələlər tamamlanıb.
Belə ki, Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Maldiv Respublikası Hökuməti arasında ümumvətəndaş pasport sahiblərinin vizadan qarşılıqlı azad edilməsi haqqında saziş 24 sentyabr 2025-ci ildə Nyu-York şəhərində imzalanıb və daha sonra Milli Məclisdə ratifikasiya edilib. Sazişə əsasən, hər iki ölkənin vətəndaşları qarşı tərəfin ərazisində 90 günədək vizasız qala biləcəklər. Ümumvətəndaş pasportunun etibarlılıq müddəti isə giriş tarixindən sonra ən azı 180 gün olmalıdır.
Sazişin qüvvəyə minməsi üçün tərəflərin zəruri dövlətdaxili prosedurları tamamlaması və diplomatik kanallarla nota mübadiləsi aparması tələb olunur. Sonuncu bildirişdən 30 gün sonra saziş tətbiq ediləcək.
Bununla yanaşı, 2025-ci il ərzində Milli Məclisdə qarşılıqlı vizadan azad olunma ilə bağlı ümumilikdə 8 saziş təsdiqlənib. Mart ayında Azərbaycan və Şimali Makedoniya hökumətləri arasında diplomatik və xidməti pasport sahibləri üçün viza tələbinin ləğvi haqqında saziş imzalanıb və parlamentdə ratifikasiya edilib.
Dekabrın 23-də isə Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Oman Sultanlığı Hökuməti arasında diplomatik, xüsusi və xidməti pasport sahiblərinin vizadan qarşılıqlı azad edilməsi haqqında saziş Milli Məclisdə qəbul olunub.
Eyni zamanda, il ərzində Anqola, Bəhreyn Krallığı, Cibuti, Dominika, Qvineya-Bisau və Surinam Respublikası ilə diplomatik və xidməti pasport sahibləri üçün vizasız rejimi nəzərdə tutan sazişlər də təsdiqlənib.
